Bệnh tan máu bẩm sinh (Thalassemia) là căn bệnh di truyền nguy hiểm có thể gặp ở cả nam và nữ. Đặc điểm của bệnh là gây ra tình trạng thiếu máu mãn tính và tích tụ sắt quá mức trong các cơ quan. Vì đây là bệnh phải chung sống cả đời, người bệnh cần tuân thủ phác đồ điều trị nghiêm ngặt. Việc lơ là hoặc thiếu hụt điều trị sẽ dẫn đến những biến chứng nặng nề, khiến cơ thể chậm phát triển, suy giảm khả năng học tập và hạn chế sức lao động.
Thalassemia – Thách thức y tế cộng đồng và hành động vì tương lai nòi giống
Tại Việt Nam, bệnh tan máu bẩm sinh (Thalassemia) không còn là vấn đề của riêng mỗi gia đình mà đã trở thành một thách thức lớn đối với sức khỏe cộng đồng và sự phát triển của giống nòi. Với khoảng 13 triệu người mang gene bệnh trên cả nước, chiếm khoảng 13 triệu dân số, tình trạng này đặc biệt báo động ở các vùng đồng bào dân tộc thiểu số với tỷ lệ mang gene dao động từ 20% đến 40%. Sự hiện diện của gene bệnh len lỏi trong tất cả các tỉnh thành và dân tộc, tạo nên một "dòng chảy ngầm" đầy nguy cơ. Mỗi năm, xã hội phải đón nhận thêm khoảng 8.000 trẻ chào đời mắc bệnh, trong đó có 2.000 trẻ ở mức độ nặng, phải đối mặt với cuộc chiến sinh tử và những đợt truyền máu, thải sắt kéo dài suốt cuộc đời.
Hệ lụy của Thalassemia là vô cùng nặng nề khi đây là căn bệnh chưa có phương pháp điều trị khỏi hoàn toàn. Ước tính mỗi năm, ngân sách quốc gia cần đến hàng ngàn tỷ đồng và hàng triệu đơn vị máu an toàn chỉ để đáp ứng các nhu cầu điều trị tối thiểu. Việc quá tải tại các bệnh viện nhi, huyết học và đa khoa không chỉ tạo áp lực khủng khiếp lên hệ thống y tế mà còn làm cạn kiệt nguồn lực kinh tế của gia đình người bệnh, biến họ thành gánh nặng cho an sinh xã hội. Để ngăn chặn sự lây lan của gene bệnh và giảm thiểu số trẻ sinh ra mắc bệnh, giải pháp căn cơ nhất chính là nâng cao ý thức dự phòng. Thông qua việc tư vấn và khám sức khỏe tiền hôn nhân, kết hợp với tầm soát, chẩn đoán sớm trước sinh, mỗi cá nhân sẽ có đủ cơ sở khoa học để đưa ra những quyết định đúng đắn về hôn nhân và sinh sản. Đây không chỉ là hành động bảo vệ hạnh phúc gia đình mà còn là trách nhiệm cao cả nhằm hướng tới một thế hệ trẻ em Việt Nam khỏe mạnh, không còn mang nỗi đau mang tên tan máu bẩm sinh.
Trong công tác Dân số và Phát triển, hoạt động truyền thông và giáo dục đóng vai trò "xương sống" nhằm chuyển đổi nhận thức và hành vi của toàn xã hội. Từ các cấp ủy Đảng, chính quyền đến các chức sắc tôn giáo, những người có uy tín trong cộng đồng và đặc biệt là thanh niên nam, nữ sắp kết hôn, tất cả đều cần được trang bị đầy đủ kiến thức về hệ lụy của bệnh tan máu bẩm sinh. Với thông điệp chủ đạo: “Phòng bệnh tan máu bẩm sinh là trách nhiệm của mỗi cá nhân, gia đình và toàn xã hội”, chiến dịch truyền thông không chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin mà còn thúc đẩy cộng đồng chủ động tham gia vào quá trình tầm soát, chẩn đoán và điều trị sớm. Sự chung tay hiệp lực này chính là giải pháp then chốt để giảm thiểu gánh nặng bệnh tật, bảo vệ hạnh phúc gia đình và trực tiếp góp phần vào mục tiêu cao cả là nâng cao chất lượng dân số, xây dựng một thế hệ tương lai khỏe mạnh cho đất nước.
